Fukuoka mở màn cuộc đua Olympic 2028: Nhật Bản và bài toán thống trị châu Á

Tiếng giày đinh chạm sàn Fukuoka vang lên trong một nhà thi đấu gần như kín chỗ. Không phải trận chung kết, không phải set đấu quyết định. Chỉ là buổi tập làm quen sân trước ngày khai mạc Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á 2026. Nhưng với những ai đã theo dõi bóng chuyền châu Á đủ lâu, khoảnh khắc này mang ý nghĩa lớn hơn nhiều so với một nghi thức thông thường. Bảng lương không biết nói dối; ghế dự bị cũng vậy. Tôi chỉ cần đọc chúng cùng nhau. Và khi nhìn vào bảng xếp hạng FIVB hiện tại, câu chuyện của giải đấu này gần như đã được viết sẵn từ trước khi quả bóng đầu tiên được giao. Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á 2026 không chỉ là một danh hiệu lục địa. Đây là vòng loại World Cup, đồng thời mở ra cuộc đua giành suất dự Olympic Los Angeles 2028. Toàn bộ các trận đấu sẽ được phát trực tiếp trên VBTV, đưa giải đấu đến với khán giả toàn cầu. Nhật Bản nằm ở bảng A cùng Bahrain, Oman và Australia – một bảng đấu mà về lý thuyết, đội chủ nhà gần như không gặp thách thức nào đáng kể. Nhưng dữ liệu lịch sử mới là thứ đáng chú ý nhất. Nhật Bản đang đứng thứ 6 thế giới theo bảng xếp hạng FIVB, vị trí cao nhất trong số tất cả các đội thuộc Liên đoàn bóng chuyền châu Á (AVC). Họ là đội giàu thành tích nhất lịch sử giải đấu với 10 lần vô địch, 4 lần á quân và 4 lần giành huy chương đồng. Trong ba kỳ giải gần nhất, họ đều có mặt trên bục vinh quang. Và nếu cần thêm một con số để khẳng định đẳng cấp, Nhật Bản là đội duy nhất của châu Á từng đăng quang Olympic – tại Munich 2026. Khi sân vắng, tiếng giày đinh thì thầm to hơn cả tiếng hò reo từng vang khắp khán đài. Nhưng ở Fukuoka lần này, sân sẽ không vắng. Sự cổ vũ của khán giả nhà, cộng với việc không phải di chuyển xa, tạo cho Nhật Bản một lợi thế kép mà không đội tuyển nào trong bảng A có được. Tuy nhiên, chính sự vượt trội đó lại đặt ra một câu hỏi mà giới chuyên môn ít khi đề cập: liệu sự thống trị của Nhật Bản có đang làm giảm đi tính cạnh tranh thực sự của bóng chuyền nam châu Á? Khi một đội bóng vượt trội đến mức gần như không có đối thủ xứng tầm ở cấp độ lục địa, các trận đấu vòng bảng có nguy cơ trở thành những màn trình diễn một chiều. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giải đấu mà còn tác động đến sự phát triển của các đội tuyển khác – những đội cần những trận đấu căng thẳng để trưởng thành. Australia, nhà vô địch năm 2026, và Bahrain hay Oman – những đội đang phát triển – sẽ phải đối mặt với một thực tế khắc nghiệt. Họ không chỉ thi đấu vì chiến thắng trước Nhật Bản, mà còn vì những suất đi tiếp và cơ hội cọ xát với đội bóng hàng đầu thế giới. Với họ, mỗi set thắng trước Nhật Bản đã là một chiến thắng về mặt chuyên môn. Về mặt cấu trúc, giải đấu này mang tính chất song trùng: vừa là giải vô địch châu Á, vừa là vòng loại World Cup. Điều này tạo ra áp lực kép cho tất cả các đội tham dự. Nhật Bản, với tư cách đương kim vô địch, không chỉ phải bảo vệ danh hiệu mà còn phải chứng minh rằng vị thế số 1 châu Á của họ là bền vững, không phải là kết quả của một chu kỳ may mắn. Mùa giải này, Nhật Bản đã kết thúc ở vị trí thứ 4 tại Volleyball Nations League (VNL) – một kết quả vững chắc nhưng không phải là xuất sắc. Điều đó cho thấy đội bóng này vẫn có những giới hạn nhất định khi đối đầu với các đội tuyển hàng đầu thế giới như Ba Lan, Pháp hay Ý. Nhưng ở cấp độ châu Á, những giới hạn đó gần như không có cơ hội bị phơi bày. Cánh cửa sắt đóng lại, tôi biết mình không thoát được – nhưng bóng chuyền thì luôn có lối đi. Với các đội tuyển châu Á khác, lối đi đó nằm ngay tại giải đấu này. Họ không cần phải đánh bại Nhật Bản để giành vé đi tiếp. Họ chỉ cần thể hiện đúng năng lực của mình, tận dụng tối đa các cơ hội, và biến mỗi trận đấu thành một bài học quý giá hướng tới chu kỳ Olympic 2028. Sự thật là, giải đấu này sẽ cho chúng ta thấy rõ hơn bao giờ hết khoảng cách thực sự giữa Nhật Bản và phần còn lại của châu Á. Liệu khoảng cách đó có đang thu hẹp? Liệu Australia hay Bahrain có thể tạo ra bất ngờ? Hay Nhật Bản sẽ tiếp tục khẳng định vị thế bá chủ của mình? Câu trả lời sẽ bắt đầu được hé lộ ngay từ những trận đấu đầu tiên tại Fukuoka. Và với những ai tin rằng bóng chuyền châu Á đang bước vào một kỷ nguyên mới, giải đấu này sẽ là điểm kiểm chứng quan trọng nhất trong chu kỳ Olympic hiện tại.